ಸೊಪ್ಪು, ಹಣ್ಣು ಮತ್ತು ತರಕಾರಿ ಬೆಳೆಯುವ ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ದ್ರಾಕ್ಷಿ ಒಂದು ಅತ್ಯಂತ ಲಾಭದಾಯಕ ಮತ್ತು ಜನಪ್ರಿಯ ಹಣ್ಣು ಬೆಳೆ ಆಗಿದೆ. ಭಾರತದ ಹಲವಾರು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ದ್ರಾಕ್ಷಿಯ ಕೃಷಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ದ್ರಾಕ್ಷಿ ಬೆಳೆ ಹೇಗೆ ಬೆಳೆಸಬೇಕು, ಅದರ ಹವಾಮಾನ, ಮಣ್ಣು, ರೋಗನಿಯಂತ್ರಣ, ನೀರಾವರಿ, ಕಟಾವು, ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯೋಣ.
ದ್ರಾಕ್ಷಿ ಬೆಳೆ ಪರಿಚಯ
ದ್ರಾಕ್ಷಿ ಒಂದು ಸಸ್ಯದ ಹಣ್ಣು, ಅದು ವಿಟಮಿನ್ ಸಿ, ಬಿ ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಆ್ಯಂಟಿ ಆಕ್ಸಿಡೆಂಟ್ಸ್ಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಇದರ ಬಳಕೆ ತಾಜಾ ಹಣ್ಣು, ಒಣದ್ರಾಕ್ಷಿ (ಕಿಷ್ಮಿಷ್), ಜ್ಯೂಸ್, ವೈನ್ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಆಹಾರ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ದ್ರಾಕ್ಷಿ ಬೆಳೆ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಯಾದರೂ ಕೂಡ ಶ್ರದ್ಧೆ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ತ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡಿದರೆ ಅತ್ಯಂತ ಲಾಭದಾಯಕ ಕೃಷಿ ಉದ್ಯಮವಾಗಿದೆ.
ಹವಾಮಾನ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ
ದ್ರಾಕ್ಷಿ ಬೆಳೆ ಬೆಳೆಯಲು ಉಷ್ಣ ಮತ್ತು ಒಣ ಹವಾಮಾನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ. 15 ರಿಂದ 35 ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್ ತಾಪಮಾನದಲ್ಲಿ ಈ ಬೆಳೆ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಮಳೆಯ ಪ್ರಮಾಣ ವರ್ಷಕ್ಕೆ 500 ರಿಂದ 700 ಮಿ.ಮೀ. ಇದ್ದರೆ ಸಾಕು, ಆದರೆ ಮಳೆ ಬೆಳೆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಬಂದರೆ ಹಣ್ಣುಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟ ಹದಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಹೂ ಬಿಡುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಳೆ ಬಿದ್ದರೆ ಹಣ್ಣು ಕುಸಿತ ಮತ್ತು ಹುಳನಾಶಕ ರೋಗಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ದ್ರಾಕ್ಷಿ ಬೆಳೆ ಬೆಳೆಯಲು ಸಮತೋಲನ ಮತ್ತು ಒಣ ಹವಾಮಾನ ಅಗತ್ಯ.
ಮಣ್ಣು
ದ್ರಾಕ್ಷಿ ಬೆಳೆಗೆ ನೀರು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವ ಶಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ ಮಣ್ಣು ಅಗತ್ಯ. ಕಪ್ಪುಮಣ್ಣು, ಕೆಂಪುಮಣ್ಣು ಅಥವಾ ಮಿಶ್ರಿತ ಮಣ್ಣುಗಳು ದ್ರಾಕ್ಷಿಗೆ ಸೂಕ್ತ. ಮಣ್ಣಿನ ಪಿಎಚ್ ಮೌಲ್ಯ 6.5 ರಿಂದ 8 ಇರಬೇಕು. ತುಂಬಾ ಉಪ್ಪು ಅಥವಾ ಕ್ಷಾರಮಯ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ದ್ರಾಕ್ಷಿ ಬೆಳೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಉತ್ತಮ ಫಲನಿಷ್ಠೆಗಾಗಿ ಜೈವಿಕ ಗೊಬ್ಬರ ಮತ್ತು ಹಸಿರು ಗೊಬ್ಬರ ಸೇರಿಸಬೇಕು.
ಜಾತಿಗಳು
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸುವ ಮುಖ್ಯ ದ್ರಾಕ್ಷಿ ಜಾತಿಗಳು ಥಾಮ್ಸನ್ ಸೀಡ್ಲೆಸ್, ಅರ್ರಾ, ಅನಾಬ್-ಎ-ಶಾಹಿ, ಬಂಗಲೂರ ಬ್ಲೂ, ಕಲ್ಯಾಣಿ, ರುಬಿ ಸೀಡ್ಲೆಸ್, ಪೆರ್ಲೆಟ್ ಮುಂತಾದವು. ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬೇಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ರೈತರು ಸೂಕ್ತ ಜಾತಿಯನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡಬೇಕು. ವೈನ್ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಬಳಸುವ ವಿಶೇಷ ದ್ರಾಕ್ಷಿ ಜಾತಿಗಳು ಸಹ ಲಭ್ಯ.
ನೆಡುವ ಮುನ್ನ ತಯಾರಿ
ದ್ರಾಕ್ಷಿ ತೋಟಕ್ಕೆ ನೆಡುವ ಮುನ್ನ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಹದಗೆಡಿಸಿ, ಹಾಳೆಯ ಎರೆಹುಳ, ಕಲ್ಲು, ಬೇರು ಮುಂತಾದ ಅಶುದ್ಧಿಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಬೇಕು. ಮಣ್ಣಿನ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡಿಸಿ ಗೊಬ್ಬರದ ಪ್ರಮಾಣ ನಿಗದಿ ಮಾಡಬೇಕು. ಹೂಳು ತೆಗೆಯುವ ಮುನ್ನ ಪ್ರತಿ ಹೊಂಡಕ್ಕೂ 90 ಸೆಂ.ಮೀ ಆಳ ಮತ್ತು ಅಗಲದ ಗುಂಡಿ ತೆಗೆಯಬೇಕು. ಪ್ರತಿ ಹೊಂಡದಲ್ಲಿ ಸಾವಯವ ಗೊಬ್ಬರ, ನಾಟಿ ಮೊಳಕೆ ಮತ್ತು ಕೀಟನಾಶಕ ಮಿಶ್ರಣ ಸೇರಿಸಬೇಕು.
ನೆಡುವ ಸಮಯ
ದ್ರಾಕ್ಷಿಯ ನಾಟಿ ಚಿಗುರುಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಡಿಸೆಂಬರ್ರಿಂದ ಫೆಬ್ರವರಿ ವರೆಗೆ ನೆಡುವುದು ಸೂಕ್ತ. ಮಳೆಗಾಲ ಮುಗಿದ ಬಳಿಕ ನೆಡುವುದರಿಂದ ನೀರಿನ ನಾಶವಾಗುವ ಅಪಾಯ ಕಡಿಮೆ. ನೆಡುವಾಗ ಮೊಳಕೆಯ ಬೇರುಗಳು ಒಣಗದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಮತ್ತು ನೆಟ್ಟ ನಂತರ ತಕ್ಷಣ ನೀರು ಹಾಕಬೇಕು.
ಗೊಬ್ಬರದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
ದ್ರಾಕ್ಷಿ ಬೆಳೆಗೆ ಪ್ರತಿವರ್ಷವೂ ಸರಿಯಾದ ಪ್ರಮಾಣದ ಜೈವಿಕ ಹಾಗೂ ರಾಸಾಯನಿಕ ಗೊಬ್ಬರ ಅಗತ್ಯ. ಮೊದಲ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ನೈಟ್ರಜನ, ಫಾಸ್ಫರಸ್ ಮತ್ತು ಪೊಟಾಷಿಯಂ 50:25:25 ಕಿಲೋ ಪ್ರತಿಹೆಕ್ಟೇರ್ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕೊಡಬೇಕು. ಬೆಳೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತ ಹೋದಂತೆ ಗೊಬ್ಬರದ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು. ಹಸಿರು ಎಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಹಣ್ಣಿನ ವೃದ್ಧಿಗೆ ಪೌಷ್ಠಿಕಾಂಶಗಳು ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಜೈವಿಕ ಗೊಬ್ಬರ, ಹಸುಮೂತ್ರ ಮತ್ತು ಹುಳಗೊಬ್ಬರ ಸೇರಿಸುವುದರಿಂದ ಮಣ್ಣಿನ ಸಕ್ರಿಯತೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ.
ನೀರಾವರಿ
ದ್ರಾಕ್ಷಿ ಬೆಳೆಗೆ ನಿರಂತರ ನೀರಾವರಿ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆದರೂ ಪ್ರಾರಂಭದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಹೂ ಬಿಡುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಕೊರತೆ ಇರಬಾರದು. ಎರಡು ಅಥವಾ ಮೂರು ದಿನಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ನೀರು ಹಾಕಬಹುದು. ಹನಿ ನೀರಾವರಿ (ಡ್ರಿಪ್ ಇರಿಗೇಶನ್) ವಿಧಾನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ, ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ನೀರನ್ನು ಉಳಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನೇರವಾಗಿ ಬೇರುಗಳಿಗೆ ಪೋಷಕಾಂಶ ತಲುಪಿಸುತ್ತದೆ.
ಕಟಾವು ಮತ್ತು ಕತ್ತರಿಸುವ ಕ್ರಮ
ದ್ರಾಕ್ಷಿ ಬೆಳೆಯ ಮುಖ್ಯ ಕಾಳಜಿ ಎಂದರೆ ಅದರ ಕಟಾವು. ಸಸ್ಯವು ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಅದರ ಕೊಂಬೆಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಬೇಕು. ಹೂ ಬಿಡುವ ಮೊದಲು ಅನಾವಶ್ಯಕ ಕೊಂಬೆಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿ ಬೆಳೆಯ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹಣ್ಣಿನತ್ತ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಬೇಕು. ಕಟಾವು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ನಡೆಸುವುದರಿಂದ ಹಣ್ಣುಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟ ಮತ್ತು ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ.
ರೋಗ ಮತ್ತು ಕೀಟ ನಿಯಂತ್ರಣ
ದ್ರಾಕ್ಷಿಗೆ ಪೌಡರಿ ಮಿಲ್ಡ್ಯೂ, ಡೌನಿ ಮಿಲ್ಡ್ಯೂ, ಆಂಥ್ರಾಕ್ನೋಸ್, ರುಟ್ ರಾಟ್ ಮುಂತಾದ ರೋಗಗಳು ಬಾಧಿಸಬಹುದು. ಈ ರೋಗಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಸಮಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಫಂಗಿಸೈಡ್ ಮತ್ತು ಕೀಟನಾಶಕ ಸ್ಪ್ರೇ ಮಾಡಬೇಕು. ಕೀಟಗಳಲ್ಲಿ ಮೀಲಿ ಬಗ್, ಥ್ರಿಪ್ಸ್, ಸ್ಪೈಡರ್ ಮೈಟ್ಸ್ ಮುಂತಾದವು ಕಾಣಿಸಬಹುದು. ರಾಸಾಯನಿಕ ಬಳಕೆ ಮಾಡುವಾಗ ಅತಿ ಪ್ರಮಾಣ ತಪ್ಪಬೇಕು, ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ಹಣ್ಣಿನ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಹಾನಿಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಜೈವಿಕ ಕೀಟನಾಶಕಗಳ ಬಳಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಸುರಕ್ಷಿತ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ.
ಬೆಳೆ ನಿರ್ವಹಣೆ
ಬೆಳೆ ಬೆಳೆಯುವ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಗಾರರು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಸಸ್ಯಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆ, ಎಲೆಗಳ ಬಣ್ಣ, ಹೂ ಬಿಡುವ ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಹಣ್ಣಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಗಮನಿಸಬೇಕು. ಹಣ್ಣುಗಳು ಮೊಳಕೆಯಿಂದ ಪೂರ್ಣ ಗಾತ್ರಕ್ಕೆ ಬರಲು 100 ರಿಂದ 120 ದಿನಗಳು ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗೊಬ್ಬರ ಮತ್ತು ನೀರಾವರಿ ಸಮತೋಲನದಲ್ಲಿರಬೇಕು. ಸಸ್ಯದ ಬೇರು ಭಾಗದ ಸುತ್ತಲೂ ಗಿಡಮರದ ಹುಲ್ಲು ಮತ್ತು ಹುಲ್ಲಿನ ಪೊರೆಯನ್ನು ಇಟ್ಟು ತೇವಾಂಶ ಕಾಪಾಡಬಹುದು.
ಹೂ ಬಿಡುವ ಮತ್ತು ಹಣ್ಣು ಕಟ್ಟುವ ಹಂತ
ದ್ರಾಕ್ಷಿ ಸಸ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೂ ಬಿಡುವ ಸಮಯ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಹಂತ. ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಹೂಗಳು ಬೀಳದಂತೆ ಪೋಷಕಾಂಶ ಸರಿಯಾದ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಇರಬೇಕು. ಹಣ್ಣು ಕಟ್ಟಿದ ನಂತರ ನೀರಾವರಿ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು. ಹಣ್ಣಿನ ಗಾತ್ರ ಮತ್ತು ಸಿಹಿತನ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಮೈಕ್ರೋ ನ್ಯೂಟ್ರಿಯಂಟ್ಸ್ ಸ್ಪ್ರೇ ಮಾಡಬಹುದು.
ಕಟಾವು ಮತ್ತು ಸಂಗ್ರಹಣೆ
ದ್ರಾಕ್ಷಿ ಹಣ್ಣುಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣ ಹಸಿರು ಬಣ್ಣದಿಂದ ನೇರಳೆ ಅಥವಾ ಹಳದಿ ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿದಾಗ ಕಟಾವು ಮಾಡಬೇಕು. ಹಣ್ಣುಗಳ ಸಿಹಿತನ ಪರೀಕ್ಷಿಸಿ ನಂತರ ಮಾತ್ರ ಕಟಾವು ಮಾಡುವುದು ಉತ್ತಮ. ಕಟಾವು ಮಾಡುವಾಗ ಹಣ್ಣುಗಳ ಚರ್ಮ ಹಾನಿಯಾಗದಂತೆ ಜಾಗ್ರತೆ ವಹಿಸಬೇಕು. ಕಟಾವು ನಂತರ ತಕ್ಷಣ ತಂಪಾದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಸಂಗ್ರಹಣೆಗೆ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಕ್ರೇಟ್ ಅಥವಾ ಕಾರ್ಟನ್ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟು ಹಿಮಮಾಡಿದ ಕೋಲ್ಡ್ ಸ್ಟೋರೇಜ್ನಲ್ಲಿ ಇಡಬಹುದು. ತಾಜಾ ದ್ರಾಕ್ಷಿಯನ್ನು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ತಲುಪಿಸುವಾಗ ತಂಪು ಸರಪಳಿ (ಕೋಲ್ಡ್ ಚೈನ್) ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇರಬೇಕು.
ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ
ದ್ರಾಕ್ಷಿ ಹಣ್ಣುಗಳಿಗೆ ದೇಶೀಯ ಮತ್ತು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಇದೆ. ತಾಜಾ ಹಣ್ಣುಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಒಣದ್ರಾಕ್ಷಿ ಮತ್ತು ವೈನ್ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೇಡಿಕೆ ಇದೆ. ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ನಾಶಿಕ್, ಸಾತಾರಾ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕದ ವಿಜಯಪುರ ಪ್ರದೇಶಗಳು ದ್ರಾಕ್ಷಿ ರಫ್ತು ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ. ರೈತರು ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ರಫ್ತು ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಬಹುದು. ಹಣ್ಣುಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟ, ಪ್ಯಾಕೇಜಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರಗಳಿದ್ದರೆ ಉತ್ತಮ ಬೆಲೆ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.
ಆರ್ಥಿಕ ಲಾಭ
ದ್ರಾಕ್ಷಿ ಬೆಳೆ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಹೂಡಿಕೆ ಬೇಡುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಒಂದು ಬಾರಿ ತೋಟ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ನಂತರ ಅದು 15 ರಿಂದ 20 ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಫಲ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಮೊದಲ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ವೆಚ್ಚವಾದರೂ ನಂತರದ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರಮ ಕಡಿಮೆ ಮತ್ತು ಆದಾಯ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಸರಿಯಾದ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡಿದರೆ ಪ್ರತಿ ಹೆಕ್ಟೇರ್ಗೆ 25 ರಿಂದ 30 ಟನ್ ಹಣ್ಣು ದೊರೆಯಬಹುದು. ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಹಣ್ಣುಗಳಿಗೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಕಿಲೋಗೆ ರೂ. 60-100 ವರಗೆ ಬೆಲೆ ಸಿಗಬಹುದು.
ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
ದ್ರಾಕ್ಷಿಯನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ರೈತರಿಂದ ಖರೀದಿಸುವ ಖಾಸಗಿ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು, ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳು ಮತ್ತು ರಫ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಲಭ್ಯ. ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ದರಗಳು ಹಣ್ಣುಗಳ ಸಿಹಿತನ, ಬಣ್ಣ ಮತ್ತು ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ರೈತರು ತಮ್ಮ ಉತ್ಪನ್ನಕ್ಕೆ ಬ್ರಾಂಡ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಚ್ಛ ಪ್ಯಾಕೇಜಿಂಗ್ ಮಾಡಿದರೆ ಹೆಚ್ಚು ಲಾಭ ಪಡೆಯಬಹುದು.
ನಿಷ್ಕರ್ಷೆ
ದ್ರಾಕ್ಷಿ ಬೆಳೆ ರೈತರಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಆದಾಯದ ಮೂಲವಾಗಿದ್ದು, ಹೂಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಶ್ರಮದೊಂದಿಗೆ ಸತತ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡಿದರೆ ಈ ಕೃಷಿಯಿಂದ ಲಾಭ ಖಚಿತ. ಸರಿಯಾದ ಜಾತಿ ಆಯ್ಕೆ, ಹವಾಮಾನ, ಗೊಬ್ಬರ ನಿರ್ವಹಣೆ, ಕೀಟ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಯೋಜನೆ ಯಶಸ್ಸಿನ ಗುಟ್ಟು. ದ್ರಾಕ್ಷಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಕಾಪಾಡುವುದು, ಸಂಗ್ರಹಣೆಯ ಸರಿಯಾದ ಕ್ರಮ ಅನುಸರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ತಾಜಾ ಹಣ್ಣನ್ನು ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ತಲುಪಿಸುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯ. ದ್ರಾಕ್ಷಿ ಬೆಳೆ ಕೇವಲ ಹಣ್ಣು ನೀಡುವ ಬೆಳೆಯಲ್ಲ, ಅದು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಸ್ಥಿರತೆ ಮತ್ತು ರೈತರ ಜೀವನಮಟ್ಟವನ್ನು ಏರಿಸುವ ಶಾಶ್ವತ ಉದ್ಯಮವಾಗಿದೆ.
